Македонија повторно изненадува: Антички мозаик откриен на локација за која малкумина знаат

Македонија повторно изненадува: Антички мозаик откриен на локација за која малкумина знаат

Во близина на Скопје, на место за кое многумина од жителите на главниот град можеби никогаш не слушнале, земјата повторно открива дел од своето минато. На археолошкиот локалитет Пеленица, кај Драчево, археолозите открија повеќебоен мозаик од доцноантичкиот период, потврдувајќи информации за неговото постоење кои датираат уште од пред речиси 90 години.

Ова откритие е особено интересно бидејќи покажува дека историските богатства не се кријат само во познатите археолошки локалитети што секојдневно ги посетуваат туристите. Понекогаш, само неколку километри од големите градски улици, постојат места под чија површина се зачувани приказни стари со векови.

Стара приказна која доби потврда по речиси девет децении

Археолошките истражувања на Пеленица започнале на 28 октомври 2026 година, со цел да се проверат постари информации за постоење мозаичен под во кружна просторија на локалитетот.

Она што со децении било забележано во историски записи, сега добило и материјална потврда. Археолозите откриле дел од повеќебојниот мозаик, со што се отвора можност за подобро запознавање со археолошкото минато на овој дел од Скопската Котлина.

Истражувањата ги спроведува Националниот археолошки музеј, со поддршка од Општина Кисела Вода, црквата „Св. Спас“ во Драчево и во соработка со Конзерваторскиот центар – Скопје.

Каков мозаик се крие под земјата кај Драчево?

Откриениот мозаик е полихромен, што значи дека при неговата изработка биле употребени повеќе бои. Изработен е во техниката opus tessellatum, позната техника на античката мозаична уметност, при која мали коцкести елементи внимателно се редат за да создадат декоративна површина.

Во античкиот свет, мозаиците биле важен дел од архитектонското уредување на објектите. Тие не биле само украс, туку сведоштво за уметничките вештини, естетските вредности и начинот на живот во различни историски периоди.

Покрај мозаичната површина, на локалитетот биле пронајдени и керамички материјал и монета од истиот доцноантички период.

Сепак, истражувањето сè уште не е завршено. Досега е откриен само периферниот дел од мозаикот, па неговите целосни димензии, мотиви и зачуваност допрва треба да бидат утврдени.

Зошто Пеленица е важна за историјата на Скопје?

Кога се зборува за историјата на Скопје, најчесто се споменуваат Скопското Кале, Стоби, аквадуктот и другите познати културно-историски знаменитости во регионот. Но, археолошката приказна на Скопската Котлина е многу поширока.

Локалитетот Пеленица потсетува дека историското наследство не завршува на границите на денешниот урбан град. Населените места и нивната околина можат да кријат значајни траги од минатото, кои сè уште чекаат да бидат истражени.

Токму затоа ваквите откритија се важни не само за археолозите, туку и за сите оние кои сакаат подобро да ја запознаат Македонија, нејзината историја и културниот идентитет.

Дали ова место може да стане нова туристичка атракција?

Можеби е рано да се зборува за туристичка атракција, но откритието дефинитивно отвора интересна можност за иднината на културниот туризам во Скопје.

Доколку дополнителните истражувања откријат нови архитектонски остатоци и доколку се создадат услови за соодветна конзервација и презентација, Пеленица би можела да стане дел од пошироката културно-историска понуда на главниот град.

Замислете туристичка прошетка низ помалку познатите историски места во околината на Скопје, каде што посетителите би можеле да запознаат археолошки приказни кои не се дел од вообичаените туристички маршрути.

За такво нешто, секако, ќе бидат потребни дополнителни истражувања, официјална заштита и утврдување на можностите за пристап до локалитетот.

Што следува по ова археолошко откритие?

Истражувањата на Пеленица не завршуваат со откривањето на мозаикот. За 2027 година се планирани дополнителни геофизички истражувања во дворот на манастирскиот комплекс, со цел да се утврди дали под земјата постојат и други археолошки структури.

Предвидени се и конзерваторски активности, кои треба да овозможат соодветна заштита на откриените остатоци.

Ова е особено важен дел од процесот, бидејќи вистинската вредност на едно археолошко откритие не е само во неговото пронаоѓање, туку и во зачувувањето и правилното претставување пред идните генерации.

Македонија има уште многу приказни што чекаат да бидат откриени

Приказната за мозаикот во Пеленица е уште еден доказ дека Македонија има богато културно и историско наследство кое сè уште не е целосно истражено и претставено пред јавноста.

Можеби токму затоа ваквите откритија се толку интересни. Тие нè потсетуваат дека не мора секогаш да патуваме далеку за да откриеме нешто ново. Понекогаш, најинтересните приказни се наоѓаат во нашето соседство, на места покрај кои сме поминувале без да знаеме што се крие под нивната површина.

Пеленица кај Драчево допрва треба да ја открие својата целосна археолошка приказна. А можеби ова е само почеток на уште едно интересно поглавје од историјата на Скопје.

kajak.mk – Македонија е полна со приказни. Откријте ги!